Magazines

Subscribe to our print & digital magazines now

Subscribe

We're social. Connect with us on:

Kheti Badi

કૃષિ જાગરણએ પોતાના ફેસબુક લાઈવમાં ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્રમાં બીટી કપાસની ઉપજ અને ગુણવત્તા વધારવા માટે આતંરરાષ્ટ્રીય પોટાશ સંસ્થા સાથે પોચેશિયમ સંચાલન પર વાતચીત કરી

Amansinh Jadeja
Amansinh Jadeja
Facebook live
Facebook live

કૃષિ જાગરણએ પોતાના ફેસબુક લાઈવમાં ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્રમાં બીટી કપાસની ઉપજ અને ગુણવત્તા વધારવા માટે આતંરરાષ્ટ્રીય પોટાશ સંસ્થા સાથે પોચેશિયમ સંચાલન પર વાતચીત કરી. કૃષિ જાગરણએ પોતાના ફેસબુક લાઈવમાં ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્રમાં બીટી કપાસની ઉપજ અને ગુણવત્તા વધારવા માટે આતંરરાષ્ટ્રીય પોટાશ સંસ્થા સાથે પોચેશિયમ સંચાલન પર વાતચીત કરી.  

કૃષિ જાગરણએ પોતાના ફેસબુક લાઈવમાં ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્રમાં બીટી કપાસની ઉપજ અને ગુણવત્તા વધારવા માટે આતંરરાષ્ટ્રીય પોટાશ સંસ્થા સાથે પોચેશિયમ સંચાલન પર વાતચીત કરી. કૃષિ જાગરણએ પોતાના ફેસબુક લાઈવમાં ગુજરાતના સૌરાષ્ટ્રમાં બીટી કપાસની ઉપજ અને ગુણવત્તા વધારવા માટે આતંરરાષ્ટ્રીય પોટાશ સંસ્થા સાથે પોચેશિયમ સંચાલન પર વાતચીત કરી.  આપણા સાથે આ લાઈવ કાર્યક્રમમાં આંતરાષ્ટ્રીય પોટાશ સંસ્થાનના ડો. આદિ પારેલમન જોડાયા હતા. તે ભારતમાં આઈપીએલની સંયોજક છે. આઈપીએલની વાત કરીએ તો તે એક એવી બિન સરકારી સંસ્થાન છે જે ખેડૂતોના વિકાસ માટે એક પ્રોગ્રામ ચલાવે છે

કૃષિ રસાયણશાસ્ત્ર વિભાગના આસિસ્ટન્ટ પ્રોફેસર ડૉ .એચ.એલ. સાકરવાડિયાએ સૌરાષ્ટ્રમાં પોટેશિયમ મેનેજમેન્ટને સમજવામાં પણ અમને મદદ કરી હતી કારણ કે તેઓ સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં સ્થિત વિવિધ સંશોધનો પર વિસ્તૃત રીતે કામ કરી રહ્યા છે. તે ખૂબ જ અરસપરસ અને રસપ્રદ ચર્ચા હતી જેમાં ભારતભરના લોકોએ ભાગ લીધો હતો. તમે કૃષિ જાગરણના ફેસબુક પેજ પર આ ચર્ચા જોઈ શકો છો. નોંધણીએ છે, જૂનાગઢ કૃષિ યુનિવર્સિટીએ સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં બીટી કપાસની ઉપજ અને ગુણવત્તા વધારવા માટે પોટેશિયમના ઉપયોગ માટે ઇન્ટરનેશનલ ઇન્સિટ્ટિયુટ ઓફ પોટાશ દ્વારા આયોજિત એક કાર્યક્રમ હાથ ધરવામાં આવ્યુ હતુ.

કપાસ વિશે માહિતી

જેમ કે બધાને ખબર છે કે કપાસ ભારત અને સૌરાષ્ટનો એક મહત્વપૂર્ણ ફાઈબર પાક છે. જો ભારતમાં તેના વાવેતરની વાત કરીએ તો તે 10.85 મિલિયન હેક્ટર વિસ્તારમાં થાય છે. ભારત કપાસના ઉત્પાદન કરવમાં વિશ્વમાં બીજા કર્મે છે. ગુજરાતમાં તેની ખેતીની વાત કરવામાં આવે તો રાજ્યમાં આશરે 2.65 મિલિયન હેક્ટરમાં આનો વાવેતર થાય છે. જેથી 86.16 લાખ ટનનું ઉત્પાદન હાથ ધરવામાં આવે છે. તેમ છતાં કપાસની મહત્તમ ઉપજ ક્ષમતા વિવિધ કારણોસર ઓછી છે જેમ કે મોનોક્રોપિંગ પ્રેક્ટિસ, જમીનની ફળદ્રુપતાની સ્થિતિમાં ઘટાડો, વાવણીમાં વિલંબ અને અસંતુલિત પોષણ

પાકની ઉપજ વધારવા માટે પોટેશિયમ મહત્વનું છે

તે મૂળની વૃદ્ધિ વધારે છે અને ડ્રાફ્ટ સહિષ્ણુતામાં સુધારો કરે છે.

સેલ્યુલોઝ બનાવે છે અને લોડિંગ ઘટાડે છે. સાથે જ  શિયાળામાં કઠોરતાને વધારે છે.

છોડના વિકાસમાં સામેલ ઓછામાં ઓછા 60 ઉત્સેચકોને સક્રિય કરે છે.

તે સ્ટોમેટાના ઉદઘાટન અને બંધને નિયંત્રિત કરે છે, જે ફોટોથિનસિઝ,પાણી અને પોષક તત્વોના પરિવહન અને છોડને ઠંડક આપવા માટે જરૂરી છે.

તે પોટેશિયમની ઉણપ ધરાવતા છોડમાં પાંદડામાંથી આત્મસાત ખાંડને સ્થાનાંતરિત કરવામાં મદદ કરે છે.

કપાસમાં પોટેશિયમની ઉણપ:

અન્ય કૃષિ પાકો કરતા કપાસના પાકમાં પોટેશિયમની ઉણપ વધુ જોવા મળે છે. તે પ્રારંભિક સીઝનમાં પ્રથમ જૂના પાંદડાને અસર કરે છે.

પીળા-સફેદ પાંદડા ફોલ્લીઓ, જે પાંદડાની ટોચ પર, ધારની આસપાસ અને નસોની વચ્ચે અસંખ્ય ભૂરા ફોલ્લીઓમાં ફેરવાય છે, તે કપાસમાં સૌથી વધુ વ્યાપક ઉણપના લક્ષણો છે.

પાંદડાની ટોચ અને માર્જિનની નીચેની તરફ કર્લિંગ અને આખરે આખું પાન કાટ રંગીન, નાજુક અને અકાળે શેડ બની જાય છે.

પોટેશિયમની ઉણપ હરિતદ્રવ્યની ઓછી સામગ્રી, ફોટોથિનસિઝમાં ઘટાડો અને સેકેરાઇડના પ્રતિબંધિત પરિવહન સાથે પણ નજીકથી સંકળાયેલ છે જે ફાઇબરની લંબાઈ અને ગૌણ દિવાલની જાડાઈને નકારાત્મક અસર કરે છે.

સંશોધન વિશે માહિતી

જૂનાગઢ કૃષિ યુનિવર્સિટી દ્વારા જૂનાગાઢ, જામનગર અને રાજકોટ જિલ્લાઓમાં IPI ના સહયોગથી વ્યાપક સંશોધન હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું.

પોટેશિયમ ખાતરોની વિવિધ સારવાર આપવામાં આવી હતી અને વિવિધ લાક્ષણિકતાઓ પર તેમની અસરનો અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો હતો જેમ કે:

બીજ કપાસની ઉપજ

દાંડી ઉપજ

જીનીંગ ટકાવારી

તેલ સામગ્રી

પ્રોટીન સામગ્રી અને વધુ

નિષ્કર્ષ:

છોડમાં ઓસ્મો-રેગ્યુલેશન પ્રક્રિયામાં પોટેશિયમ મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે, જે પાકના વિકાસ અને વિકાસ માટે બાયોટિક અને એબાયોટિક તાણ સામે મદદ કરે છે, આખરે પાકની ઉપજ અને ગુણવત્તામાં વધારો કરે છે.

તે નિષ્કર્ષ પર આવી શકે છે કે 150 કિલોગ્રામ/હેક્ટર પોટેશિયમનો 2 સમાન ભાગોમાં બેઝલ અને 30 DAS + 2% (20 g/l) માં ઉપયોગ કરવાથી કપાસની ઉપજ અને ગુણવત્તા વધારવામાં મદદ મળે છે.

સ્ટાર્ટર NPK 11: 36:24 સાથે 45 કિલો N/હેક્ટરની ભલામણ કરેલ માત્રા અને પાણીમાં દ્રાવ્ય ખાતરોનો ફોલિયર સ્પ્રે NPK 08: 16:39 75 DAS કપાસની વૃદ્ધિ, ઉપજ ગુણધર્મો અને ગુણવત્તામાં નોંધપાત્ર વધારો કરે છે.

Share your comments

Subscribe Magazine

More on Kheti Badi

More