Magazines

Subscribe to our print & digital magazines now

Subscribe

We're social. Connect with us on:

Kheti Badi

સ્વાસ્થ્યના કારણે વધ્યું ચણાના ચલણ,આવતા વર્ષોમાં મોટું થશે બાજાર

ચણા સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે. છોલે ચણા આમાંનો એક છે. તેની ગણતરી દાળ તરીકે કરવામાં આવે છે. તેને ગરબાનો બીન્સ પણ કહેવામાં આવે છે. છોલે ચણા અથવા  કાબુલી ચણા મુખ્યત્વે પશ્ચિમ એશિયા અને ભૂમધ્ય પ્રદેશમાં ઉગાડવામાં આવે છે. જ્યારે  ચણા ભારતમાં પણ ઉગાડવામાં આવે છે. દુનિયામાં તેનું મોટું બજાર છે. નિષ્ણાંતોનું માનવું છે કે આગામી ચારથી પાંચ વર્ષમાં ચણાની બજારમાં મધ્યમ વૃદ્ધિ નોંધવામાં આવશે.

વર્ષ 2020માં ચણાના વપરાશ મુજબ વૈશ્વિક ચણા બજારનો અંદાજ 16.2 બિલિયન અમેરિકી ડૉલર થઈ ગયો હતો. એવી અપેક્ષા છે કે આગામી ચારથી પાંચ વર્ષમાં ચણાનું બજાર 4-6 ટકાના દરે વધશે. આનો અર્થ એ કે આ સમયગાળા દરમિયાન ચણાનો વ્યવસાય મધ્યમ ગતિએ વધશે.

ક્ષેત્રવારની વાત કરીએ તો ભારતમાં સૌથી વધુ ચણાનું ઉત્પાદન થાય છે. જે વૈશ્વિક ચણા ઉત્પાદનમાં બે તૃતીયાંશ હિસ્સો ધરાવે છે. ભારતમાં તેનો ઉપયોગ વિવિધ પ્રકારની વાનગીઓમાં થાય છે, જેમ કે દાળ (ચણાની દાળ), અથવા લોટ (બેસન) તરીકે ચણાનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. તાજેતરના વર્ષોમાં શાકાહારી- માંસાહારી અવેજીમાં વધતી લોકપ્રિયતા ઉપરાંત, પ્રોટીન આધારિત આહાર માટે વધતી જતી પ્રાથમિકતા આવી છે.

લોકડાઉનને કારણે ચણાની માંગ પુરી કરવામાં અસમર્થ રહ્યા વેપારીઓ

કોરોના મહામારી દરમિયાન રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારનારા ખાદ્ય ઉત્પાદનોની માંગમાં મોટો વધારો થયો છે.  પરંતુ નિકાસ-આયાત કાર્યોની ધીમી ગતિ અને કોરોનાના પ્રસારને રોકવા માટે ઘણા દેશોમાં લાદવામાં આવેલા લોકડાઉનને કારણે ચણાની મોટાભાગના  વેપારીઓ તેની માંગ પૂરી કરી શકયા નથી. પરંતુ એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે લોકડાઉનમાં રાહત બાદ ચણાના ધંધોમાં ફરી ઉછાળો આવી શકે છે.

ભારતીય ઉપમહાદ્વીપમાં દાળના સ્વરૂપમાં છોલેનો વ્યાપકપણે સેવન કરવામાં આવે છે, અને વિશ્વના વિવિધ ભાગોમાં તેનો ઉપયોગ હ્યુમસના પ્રાથમિક ઘટક તરીકે થાય છે. જેવી રીતે ચણા પીસીને નાંખીને બનાવવામાં આવે છે. કોરોના સંકટ પછી ગ્રાહકોમાં આરોગ્ય લક્ષી જાગૃતિ વધી છે. તેથી ઉચ્ચ પ્રોટીન ખાદ્ય ચીજોની માંગમાં પણ વધારો થયો છે.

વૈશ્વિક ચણાના ઉત્પાદનમાં ભારતનો 70% ફાળો

નોંધનીય છે કે જ્યારે વર્ષ 2016ને કઠોળનું આંતરરાષ્ટ્રીય વર્ષ જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું, ત્યારથી કઠોળના વૈશ્વિક ઉત્પાદનમાં તમામનું ધ્યાન ગયું છે. આને લીધે વિકસિત દેશોમાં નાસ્તા તરીકે ચણાનો વપરાશ વધ્યો છે. આ સાથે એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે આવતા વર્ષોમાં ચણાનું વૈશ્વિક બજાર મોટું થઈ શકે છે.

ભારતને ચણાનું સૌથી મોટું ઉત્પાદક ગણાવી નિષ્ણાતોએ કહ્યું છે કે વર્ષ 2021થી 2025 ની વચ્ચે એશિયા પેસિફિક ક્ષેત્રમાં ચણાનું બજાર મોટું થશે. કારણ કે આ દરમિયાન ભારતમાં ગચણાનો વપરાશ પણ વધશે. ભારતમાં વાર્ષિક 8 મિલિયન ટન ચણાનું ઉત્પાદન થાય છે, જે વૈશ્વિક ચણાના ઉત્પાદનમાં લગભગ 70% ફાળો આપે છે.

ચણા ખાવાના ફાયદા

ચણા કાર્બોહાઈડ્રેટ અને પ્રોટીનનો સારો સ્રોત છે. તે ફાઇબર, વિટામિન અને ખનિજોથી પણ સમૃદ્ધ છે. તેથી તેને ખાવાના ઘણા ફાયદા છે. ચણા ખાવાથી બ્લડ સુગર કંટ્રોલ થાય છે. સ્નાયુઓને શક્તિ મળે છે. ચણા વજન કન્ટ્રોલ કરવામાં ખૂબ ફાયદાકારક સાબિત થાય છે.ચણા પાચનમાં સુધારો કરવા અને ડાયાબિટીઝ અને હાર્ટ એટેક જેવા ઘણા જુના રોગોનું જોખમ ઘટાડવાનું કામ કરે છે.

આ રીતે વધી રહ્યું છે ચણાનું બજાર

બદલાતી જીવનશૈલી અને પોતાને સ્વસ્થ રાખવાની જાગૃતિ વચ્ચે આવતા સમયમાં ચણાની માંગ વધી શકે છે. ખાદ્ય એન્ડ પેય (એફએન્ડબી) ઉદ્યોગ અનુસાર, ચણાની માંગ દર વર્ષે વધતી જાય છે.  કારણ કે હવે આહારની રીત બદલાઈ રહી છે. ચણાથી ઓછા ખર્ચે વધુ પ્રોટીન મળી શકે છે. ચણા રોગોથી રક્ષણ આપી શકે છે. આ કારણોસર આવતા વર્ષોમાં ચણાની માંગમાં વધારો થશે અને તેનું બજાર વધુ મોટું થશે.એવી શક્યતાઓ છે.

Share your comments

Subscribe Magazine

More on Kheti Badi

More