Magazines

Subscribe to our print & digital magazines now

Subscribe

We're social. Connect with us on:

Kheti Badi

દાડમની ઉન્નત ખેતી માટે A TO Z માહિતી, શેની કાળજી લેવી? શું કરી શકાય? અહીં જાણો

Sagar Jani
Sagar Jani
Pomegranate Cultivation
Pomegranate Cultivation

ફળના ઉત્પાદનમાં દાડમનું સ્થાન ખૂબ જ મહત્વનું છે.  દાડમના ફળમાં વિટામિન એ, સી અને ઇ અને ખનિજ ક્ષાર જેવા કે ફોસ્ફરસ, કેલ્શિયમ અને પોટેશિયમ વગેરેની માત્રા વધારે હોવાને કારણે, આ ફળ આરોગ્યપ્રદ માનવામાં આવે છે. દાડમના ફળોનો ઉપયોગ તાજા ફળ, જ્યૂસ અને ફ્રૂટ પ્રોસેસિંગ ઉદ્યોગોમાં થાય છે.

દાડમ ઉગાડવા માટે રેતાળ જમીન સર્વ શ્રેષ્ઠ

દાડમ મુખ્યત્વે શુષ્ક અને અર્ધ-શુષ્ક પ્રદેશોમાં ઉગાડવામાં આવે છે. દાડમના છોડ ખારા અને ક્ષારયુક્ત માટીને પણ સહન કરી શકે છે.દાડમના પાકમાંથી વધુ ઉત્પાદન મેળવવા માટે રેતાળ લોમ માટી શ્રેષ્ઠ છે.  દાડમના ફળમાં ફાટી જવા એ સામાન્ય ઘટના છે, મુખ્યત્વે જમીન અને વાતાવરણમાં ભેજ તેમજ તાપમાનમાં વધુ પડતા ફેરફારોને કારણે દાડમના ફળો ફાટી જતા હોય છે. 

દાડમની કેટલીક અદ્યતન જાતો

જાલોર સીડલેસ: તે દુષ્કાળ સહિષ્ણુ જાત છે જે ક્ષરયુક્ત જમીનમાં પણ ઉગાડી શકાય  છે.

જોધપુર લાલ: તેનું ફળ લાલ રંગનું હોયછે અને આ જાત નિકાસ માટે શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.

ગણેશ: આ જાતનાં ફળ મધ્યમ કદનાં નરમ બીજ અને ગુલાબી રંગનાં હોય છે.

અરકતા: પ્રોસેસિંગ માટે શ્રેષ્ઠ દાડમની જાત. તેના ફળો મોટા, મધુર અને નરમ બીજવાળા હોય છે.  એરીલ લાલ રંગની અને છાલ આકર્ષક લાલ રંગની છે.  ઉચ્ચ સંચાલન પર છોડ દીઠ 25-30 કિગ્રા. ઉપજ મેળવી શકાય છે.

pomegranate
pomegranate

જ્યોતિ: આ જાત બેસિન અને ધોળકાના વંશની પસંદગી દ્વારા વિકસાવવામાં આવી છે. તેનુ ફળ લીસું અને પીળાશ લાલ રંગની સાથે ફળ મધ્યમથી મોટા કદના હોય છે.  પ્લાન્ટ દીઠ 8-10 કિગ્રા  ઉપજ મેળવી શકાય છે.

ભગવો: આ જાતનાં ફળ મોટા કદનાં હોય છે, આ કેસર ફળની છાલ સરળ ચળકતી હોય છે.  એરિલ આકર્ષક લાલ રંગ, નરમ બીજ અને 30.38 કિલો પ્રતિ છોડ ઉપજ મેળવી શકાય છે.

મૃદુલા: ફળો સરળ સપાટીવાળા મધ્યમ કદથી ઘેરા લાલ રંગના હોય છે. એરીલ શ્યામ લાલ બીજ નરમ, રસદાર અને મીઠા હોય છે. આ જાતનાં ફળોનું સરેરાશ વજન 250-300 ગ્રામ હોય છે.

છોડનું રોપણ

પેન પદ્ધતિથી દાડમમાં તૈયાર કરેલા છોડ વરસાદની ઋતુમાં વાવવા જોઈએ. બગીચામાં દાડમ માટે મે મહિનામાં 75 × 75 × 75 સે.મી.ના ખાડા ખોદવામાં આવે છે. બગીચામાં દાડમના વાવેતર માટે છોડ-થી-છોડનું અંતર 5 × 5 મીટર રાખવામાં આવે છે. બગીચામાં દાડમના છોડ રોપતા સમયે 10 કિલો ગાયનું છાણ, 250 ગ્રામ સુપર ફોસ્ફેટ, 50 ગ્રામ પોટાશ ખાડા દીઠ ભરવા જોઈએ.

Pomegranate Tree
Pomegranate Tree

ખાતરની માત્ર દર વર્ષે વધારવી જોઈએ

દાડમના છોડના યોગ્ય વિકાસ માટે સમય સમય પર ખાતર  જરૂર હોય છે. દર વર્ષે બગીચાના છોડમાં 10 કિલો ગાયનું છાણ, 200 ગ્રામ નાઇટ્રોજન, ફોસ્ફરસનું 120 ગ્રામ અને 100 ગ્રામ પોટેશ આપવું જોઈએ નાઇટ્રોજનની સપ્લાય માટે કાળી જમીનમાં યુરિયાનો ઉપયોગ અને લાલ જમીનમાં કેલ્શિયમ એમોનિયમ નાઇટ્રેટ ઉપયોગ કરવી જોઈએ. ખાતરની માત્રા દર વર્ષે વધારવી જોઈએ.

દાડમના પાકને કેવી રીતે ફાટતા બચાવી શકાય તે માટેના યોગ્ય ઉપાય

દાડમના છોડની જાળવણી અને કાપણી

દાડમના છોડમાંથી નિયમિત ફળ મેળવવા માટે, છોડને સમય સમય પર કાપણી કરાવવી જરૂરી છે.  દાડમના ત્રણ - ચાર વર્ષ જૂના છોડમાં ફૂલો અને ફળો બનતા રહે છે.  દાડમના છોડની આડા અવળી દલીઓને સમયસર કાપી નાખવામાં આવે છે. 

સિંચાઇ વ્યવસ્થા

દાડમના બગીચામાં રોપાઓના વાવેતર કર્યા પછી તરત જ સિંચાઈ કરવી જોઈએ. શિયાળાની ઋતુમાં 10 દિવસના અંતરે, ઉનાળાની ઋતુમાં 5-7 દિવસના અંતરે સિંચાઈ આપવી જોઈએ અને જો વરસાદની ઋતુમાં વરસાદ ન આવે તો 15 દિવસના અંતરે સિંચાઈ કરવી જોઇએ.  સિંચાઈની ડ્રોપ-બાય-ડ્રોપ પદ્ધતિ શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. 

જીવજંતુ દ્વારા થતા રોગને અટકાવવું

દાડમનો મુખ્ય વિનાશક જંતુ છે. આ જંતુની માદા દ્વારા દાડમના ફૂલો પર ઇંડા નાખવામાં આવે છે. આ ઇંડામાંથી બહાર આવ્યા પછી, તે છોડના વિકસિત ફળોમાં સમાઈ જાય છે અને તે ફળને અંદરથી ખાવાનું ચાલુ કરે છે.  આ જંતુના નિયંત્રણ માટે ફળોને માખણના કાગળથી ઢાંકી દેવા જોઈએ. 

ફળ સડવાનો રોગ

આ રોગનો પ્રકોપ વરસાદની ઋતુથી શરૂ થાય છે. આ રોગથી અસરગ્રસ્ત છોડના પાંદડા પર નાના ભુરી ફોલ્લીઓ દેખાય છે. આ રોગને નિયંત્રણમાં રાખવા માટે, માન્કોઝેબ 2.5 લિટર પ્રતિ લિટર અથવા લિટર દીઠ 2 ગ્રામ સ્પ્રે, 15 દિવસના અંતરે ડાઘ દેખાય પછી કરવું જોઈએ.

લણણી અને ફળોની ઉપજ

જ્યારે ફળોનો રંગ આછો પીળો કે લાલ દેખાય છે, ત્યારે તે સમજવું જોઈએ કે ફળ પાકવા આવ્યા છે.  ફૂલોના લગભગ 5-6 મહિના પછી ફળ પાકે છે. સંપૂર્ણ રીતે ઉગાડવામાં આવેલા ફળના ઝાડમાંથી લગભગ 100-120 ફળો મેળવવામાં આવે છે.

Share your comments

Subscribe Magazine