Magazines

Subscribe to our print & digital magazines now

Subscribe

We're social. Connect with us on:

Animal Husbandry

પશુઓના દુધ ઉત્પાદનમાં કરવું છે વધારો,તો આપો આ બે ઘાસચારો

દેશમાં હાલમાં લગભગ 53 કરોડ પ્રાણીઓ છે. જેથી ખેડુતો માટે લીલો ઘાસચારાની વ્યવસ્થા કરવી ખૂબ જ  મુશ્કેલ કાર્ય બન્યું છે. વધતી વસ્તી સાથે ખેતરોનો ઉપયોગ ફક્ત ખોરાકના ઉત્પાદન માટે થઈ ગયો છે. આવી સ્થિતિમાં પ્રાણીઓ માટે ઘાસચારાની સમસ્યા વધી રહી છે.

દેશમાં હાલમાં લગભગ 53 કરોડ પ્રાણીઓ છે. જેથી ખેડુતો માટે લીલો ઘાસચારાની વ્યવસ્થા કરવી ખૂબ જ  મુશ્કેલ કાર્ય બન્યું છે. વધતી વસ્તી સાથે ખેતરોનો ઉપયોગ ફક્ત ખોરાકના ઉત્પાદન માટે થઈ ગયો છે. આવી સ્થિતિમાં પ્રાણીઓ માટે ઘાસચારાની સમસ્યા વધી રહી છે. કૃષિ વૈજ્ઞાનિકોના પ્રયત્નોથી પ્રાણીઓ માટે લીલા ઘાસચારાની અછતને દૂર કરવાના પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે. આજે અમે તમને બે વિશેષ લીલા ઘાસચારા વિશે જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ, જે પ્રાણીઓની દૂધ ઉત્પાદન ક્ષમતામાં વધારો કરશે.

લીલા ઘાસચારાનો અભાવ પ્રાણીઓની સંવર્ધન, આરોગ્ય અને દૂધ ઉત્પાદન ક્ષમતાને અસર કરે છે. લીલા ઘાસચારાની પર્યાપ્ત ઉપલબ્ધતાની ખાતરી કરવા માટે ભારતીય વેટરનરી રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ, ઇજજતનગરે ખેડુતો માટે એક ખાસ ઘાસ વિકસાવ્યુ છે. આ ઘાસ બાજરી અને નેપીઅરના મિશ્રણ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે અને તેનું નામ બાજરા-નેપીઅર એટલે કે બી.એન. વર્ણસંકર ઘાસ રાખવામાં આવ્યું છે.

અડધા લીટર દૂધનો થયો વધારો

ખેડુતોનું કહેવું છે કે પ્રાણીઓની દૂધ ઉત્પાદન ક્ષમતા જેને નિયમિતપણે ઘાસચારો તરીકે બી.એન. ઘાસ આપવામાં આવતા હતા, તેમની દૂધ ઉત્પાદન ક્ષમતામાં અડધો લિટર વધારો થયો હતો. ઉનાળાની ઋતુમાં પ્રાણીઓ માટે લીલા ઘાસચારાની અછત રહે છે, જે દૂધના ઉત્પાદનમાં સીધી અસર કરે છે. પરંતુ આ તંગી બીએન ઘાસથી દૂર કરવામાં આવી હતી. એકવાર બી.એન. ઘાસનું વાવેતર કર્યા પછી ખેડુતો અનેક વખત પાક લઈ શકે છે.

બીટથી દૂર કરી ઘાસચારાની તંગી

જોધપુર સ્થિત સેન્ટ્રલ એરીડ ઝોન રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ એક નવો ચારાનો પાક લઈને આવ્વ્યા છે.  સંસ્થાએ  બીટનો ચારો  વિકસાવ્યો છે અને તેને બીટા વલ્ગારિસ નામ આપવામાં આવ્યું છે. સંસ્થાના જણાવ્યા મુજબ આ પ્લાન્ટમાંથી 5-6 કિલો વજનના કંદ ઉત્પન્ન થાય છે. બીટા વલ્ગારિસ નબળા પાણી અને જમીનમાં પણ પ્રતિ હેક્ટર 200 ટન સુધી લીલો બાયોમાસ ઉત્પન્ન કરી શકે છે, જે ચાર મહીનામાં થઈ જાએ છે..

ઘાસચારાની તંગીના સમયે પશુપાલકો માટે વીટા વલ્ગારિસ એક વરદાન છે.આ છોડમાંથી એક કિલો લિલો ઘાસચારો ઉગાડવામાં તેની કિંમત ફક્ત 50 પૈસા છે.આમ પાણીની પણ ઓછી જરૂરિયાત રહે છે. 30 કિલો લીલો ઘાસચારો ઉગાડવા માટે, ફક્ત એક ઘનમીટર પાણીની જરૂર છે.

દૂધ ઉત્પાદન ક્ષમતામાં વધારો થવાથી આવક વધી

ખેડૂતો જણાવે છે કે જ્યારે આ લીલા ઘાસચારાને પશુઓને ખવડાવવામાં આવતા હતા, ત્યારે પરિણામ અદભૂત હતા અને દૂધની ઉત્પાદકતામાં નોંધપાત્ર સુધારો થયો હતો. ખેડૂત ભાઈઓ તેના પશુધન માટે ઓક્ટોબરના મધ્યથી નવેમ્બરના મધ્ય સુધી તેની વાવણી કરી શકે છે. તેને ખેતરના પટ્ટાઓ પર વાવવામાં આવે છે. ખેડુતો હવે સરળતાથી તેમના ચારાની જરૂરિયાત પૂરી કરી શકે છે અને દૂધ ઉત્પાદનમાં વધારો કરીને સારી આવક પણ મેળવી શકે છે.

Related Topics

catte fodder milk cow

Share your comments

Subscribe Magazine

More on Animal Husbandry

More